KỸ NĂNG VÀ PHẨM CHẤT CẦN CÓ Ở NHỮNG NGƯỜI LÀM CÔNG TÁC BIÊN PHIÊN DỊCH

Ngày đăng 27.12.2018

Tất cả phiên dịch viên và biên dịch viên đều cố gắng hướng đến những kỹ năng và phẩm chất này, hoặc những điều có ý nghĩa tương tự , ít nhất một lần trong sự nghiệp của họ. Khi một người nói ra những điều này có nghĩa là họ đang thực sự cố gắng bày tỏ sự ngưỡng mộ chân thành của họ đối với sự hấp dẫn của việc dịch những ngôn ngữ nước ngoài; tuy nhiên, khi nhận được những lời tán dương này thì phản ứng của những thông dịch và biên dịch viên thường là chán nản và cáu kỉnh. Vì sao lại như thế? Bởi vì khi dịch giả nhận được những lời khen vô tội vạ này đã phạm sai lầm cốt yếu của nền công nghiệp biên phiên dịch : đó là không nhận ra được sự khác nhau giữa thông dịch viên và biên dịch viên.

Mục tiêu của bài viết này là nhằm xua tan những hoài nghi về hai ngành nghề chuyên nghiệp này một lần và mãi mãi và đưa ra những mô tả chi tiết về vai trò của mỗi nghề, mà trong bài viết này là phiên dịch ( I’s) và biên dich (T’s).

Sự khác nhau chính yếu của một biên dịch viên và phiên dịch viên là gì?

Vai tròn của biên dịch viên là chuyển đổi một bài viết từ ngôn ngữ gốc sang ngôn ngữ đích; ngôn ngữ sau cùng thường là ngôn ngữ bản xứ hoặc gần với ngôn ngữ bản xứ của người dịch.

Còn vai trò của một phiên dịch viên là chuyển đổi những bài nói trực từ ngôn ngữ gốc sang ngôn ngữ đích, và, có thể là ngược lại

Do đó cả hai đều là những chuyên gia chuyển đổi ngôn ngữ, tuy nhiên , không phải nhà văn giỏi nào cũng là một nhà diễn thuyết tài năng, một dịch giả vốn dĩ không phải là một thông dịch viên giỏi ( hoặc ngược lại ). Mỗi ngành nghề đều yêu cầu những kỹ năng khác nhau.

Biên dịch viên – những phẩm chất và kỹ năng cũng như công  việc mà một biên dịch viên cần có:

Khả năng đọc xuất sắc. Việc chuyển đổi một thông điệp từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác hiểu quả chính là dựa trên khả năng hiểu biết chính xác ngôn ngữ nguồn.

Khả năng viết sắc sảo.  Bản dịch sau cùng bằng ngôn ngữ đích phải tự nhiên, có tính đặc trưng của một ngôn ngữ, và phải hiệu quả trong việc truyền đạt nữa.

Khả năng phân tích nhạy bén.  Khả năng tập trung cao độ đến việc truyền đạt những chi tiết và sắc thái, phát hiện những lỗi in ấn, đọc bản nháp và chỉnh sửa chúng.

Khả năng vi tính tốt. Đây là những kỹ năng từ khả năng nhập dữ liệu cơn bản cho đến việc sử dụng những công cụ xử lý văn bản, và với các công cụ Dịch thuật Hỗ trợ Máy tính (CAT) tiên tiến hơn, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền công nghiệp dịch.

Phiên dịch viên- những phẩm chất và bằng cấp cũng như các công việc cần thiết của một phiên dịch viên:

Khả năng lắng nghe tốt những ngôn ngữ cần được dịch.

Khả năng nói thành thạo ngôn ngữ đích. Điều này bao gồm việc phát âm và giọng nói rõ ràng và cấu trúc câu tốt.

Khả năng ghi nhớ và tốc ký xuất sắc. Thông dịch viên cần phải nhận thức được những kỹ thuật khác nhau mà học phải dùng để thu thập và sắp xếp thông tin của người đang nói, sau đó , họ có thể dễ dàng chuyển những thông tin này sang ngôn ngữ đích.

Khả năng giao tiếp tốt. Thông dịch viên thường phải giao tiếp với nhiều người, vì vậy họ phải chú ý đến các khía cạnh như ngôn ngữ hình thể, những ký hiệu phi ngôn ngữ, những khác biệt về văn hóa, và những điều khác,…