NHỮNG VẤN ĐỀ THƯỜNG GẶP KHI DỊCH TÀI LIỆU TÀI CHÍNH

Ngày đăng 28.01.2019

Trên khắp thế giới, có ít ngành nghề mang tính toàn cầu nhiều hơn là lĩnh vực tài chính. Chúng ta chỉ cần nhìn vào cách bỏ phiếu Brexit của nước Anh, đi kèm với việc này là sự rớt giá của đồng bảng Anh vào cuối tháng 6, và cách mà điều này gây ảnh hưởng đến phần còn lại của lĩnh vực tài chính và tiền tệ toàn cầu. Từ đó chúng ta thấy được rằng đây chính là vấn đề.

Tuy nhiên, một vấn đề có thể đưa ra cùng với bản chất xuyên biên giới của ngành tài chính đã xuất hiện trong việc dịch tài liệu. Người ta thường đưa thỏa thuận ra quốc tế, và các tài liệu thông tin tài chính được gửi đi khắp thế giới, thậm chí trong phạm vi cùng một công ty, cần được dịch ra nhiều thứ tiếng để đảm bảo rằng mọi người đều biết những gì cần biết để hoàn thành công việc.

Khi chúng ta xem tốc độ là một yếu tố cực kì quan trọng trong phạm trù tài chính, điều này chỉ có thể tăng thêm độ khó, với sự cân bằng chính xác cần phải được đánh vào giữa tốc độ và chất lượng dịch thuật.

Tài chính và ngôn ngữ

Nhìn chung, người ta chấp nhận tiếng Anh là ngôn ngữ tài chính toàn cầu, với hầu hết những thị trường tài chính trên thế giới đều hoạt động theo ngôn ngữ này, nhưng điều đó không có nghĩa là ai cũng theo tiếng Anh. Theo trang Investopedia, khi bắt đầu hoạt động đầu tư và tài chính, tiếng Tây Ban Nha trở thành một ngôn ngữ nổi bật hơn khi dùng để giao tiếp trong giới tài chính, thậm chí giữa những người làm việc tại Mỹ.

Những ngôn ngữ tài chính thông dụng khác thường liên quan đến các nền kinh tế và sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới. Ví dụ, tạp chí Forbes trích dẫn rằng Sàn giao dịch Chứng khoán New York của Mỹ (NYSE) đạt mức vốn hóa thị trường là 13.4 tỷ đô la Mỹ (tương đương 10 tỷ bảng Anh), đến nay đây vẫn là sàn chứng khoán lớn nhất thế giới. Theo sau là sở giao dịch chứng khoán NASDAQ, cũng đến từ Mỹ, với mức vốn hóa thị trường là 3.9 tỷ đô la Mỹ, khiến cho 2 sàn giao dịch này trở nên cực kì quyền lực. Vì vậy, không quá bất ngờ khi xem tiếng Anh là ngôn ngữ tài chính.

Tuy nhiên, những sàn giao dịch chứng khoán lớn khác cũng phân bố khắp thế giới, bao gồm Sàn giao dịch Chứng khoán Tokyo (3.8 tỷ đô la Mỹ), Euronext (2.9 tỷ đô la Mỹ), Sàn giao dịch Chứng khoán Thượng Hải (2.7 tỷ đô la Mỹ) và Sàn giao dịch Chứng khoán Toronto (2.2 tỷ đô la Mỹ). Vì lí do này, những ngôn ngữ như tiếng Nhật, tiếng Quan Thoại, tiếng Pháp và tiếng Đức cũng phổ biến trong ngành tài chính.

Dịch đúng sang những thứ tiếng này là điều thiết yếu, bởi vì chỉ cần một từ hoặc câu dịch sai là có thể làm tổn thất đến hàng ngàn bảng. Nhưng những sai lầm thông thường nào mà dịch giả cần phải chú ý khi dịch tài liệu tài chính?

Thế giới của những con số

Khi mọi người hiểu một thực tế, sắc thái từ trong tài liệu về lĩnh vực tài chính là điều quan trọng, thì cũng dễ quên đi rằng những con số, mặc dù mang tính phổ dụng hơn, thì cũng có những khác biệt khó thấy ở các quốc gia khác nhau, điều này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn thực sự.

Công ty Cultures Connection cho biết, một vấn đề có thể xuất hiện khi dịch giả vướng phải khó khăn về dấu chấm trong con số. Ví dụ, ở các nước nói tiếng Anh, 1,500 có nghĩa là một ngàn năm trăm, nhưng ở vài nước châu Âu, dấu phẩy theo sau chữ số đầu tiên sẽ có nghĩa là 1.5, cho nên dịch giả cần phải chú ý đến những khác biệt rất nhỏ giống như vậy, nếu không họ sẽ có nguy cơ là trình bày một tài liệu khác xa với những gì họ dự định.

Cũng có thể có những vấn đề khi nói đến những điều đơn giản như các quốc gia gọi từng số là gì. Ví dụ, 100 triệu ở Anh dịch thành 1 tỷ ở Mỹ, và người ta sử dụng cụm từ hoàn toàn khác nhau ở những nước nói tiếng Pháp và tiếng Tây Ban Nha, điều này có thể gây bối rối thực sự khi dịch tài liệu.

Thuật ngữ kỹ thuật

Khi một dịch giả có thể dịch ngay một tài liệu sang ngôn ngữ khác một cách nhanh chóng, có những khó khăn khác khi nói đến các lĩnh vực như tài chính. Đó là một ngành nghề có số lượng thuật ngữ kỹ thuật khác nhau cao nhất, bất kể ngôn ngữ nào, chỉ tồn tại trong tài chính, thường không thể dịch được.

Thuật ngữ kỹ thuật tự giải thích cho mọi người trong ngôn ngữ nguồn đôi khi có thể giải thích trong ngôn ngữ đích, cho nên cực kì cần thiết rằng một dịch giả tài chính chất lượng không chỉ phải có kĩ năng dịch thuật mà còn phải sở hữu một sự thấu hiểu sâu sắc về lĩnh vực này và ngôn ngữ chuyên dụng của nó, để có thể vượt qua được rào cản trắc trở này. Dịch giả tài chính giỏi không chỉ cần phải nhanh nhẹn và lưu loát trong ngôn ngữ đích mà còn phải là chuyên gia tài chính với vốn kiến thức cho phép sử dụng dịch thuật hiệu quả khắp thế giới.

Kết luận

Tài chính là một lĩnh vực làm ăn rất mạo hiểm, đặc biệt là khi nói đến chuyện dịch thuật. Tốc độ là một phần thiết yếu của ngành này, việc dịch thuật cần phải được thực hiện nhanh chóng để đảm bảo hoàn thành các thỏa thuận và thấu hiểu thị trường trong lĩnh vực cực kì mang tính toàn cầu. Nhưng điều này không có nghĩa là có thể bỏ qua chất lượng, đặc biệt là khi nói đến một lĩnh vực biến đổi nhanh và cân bằng tốt như ngành tài chính, lĩnh vực mà chỉ cần một sự nhầm lẫn cũng có thể dẫn đến những vấn đề quyết liệt.

Một dịch giả lành nghề trong lĩnh vực tài chính không chỉ cần phải có kiến thức vững chắc về những ngôn ngữ liên quan mà còn cần phải biết về các sắc thái và kỹ thuật tồn tại để có thể cung cấp một bản dịch hoàn hảo cho phép vận hành liền mạch khắp thế giới.