SO SÁNH TRADOS VÀ MEMOQ VỀ NHỮNG CỤM TỪ

Ngày đăng 03.01.2019

Bài viết này so sánh các chức năng quản lý thuật ngữ của SDL Trados Studio 2011 ( sau này gọi là Trados) và MemoQ Translator Pro Edition ( này này gọi tắt là MemoQ). Đây sẽ là một bài viết hữa ish cho người dùng bắt mới bắt đầu sử dụng các công cụ của CAT.

N.B SDL đã phát hành một phiên bản cập nhật của Trados (SDL Trados Studio 2014 ) mà tôi vẫn chưa có trãi nghiệm nào với phiên bản này. Tôi rất lấy làm tiếc nếu bất kì nhận xét nào của mình năm 2011 không còn liên quan đến chương trình mới nữa.
 

Trados
 

Chức năng thuật ngữ trong Trados đã được thông qua trong chương trình độc lập bổ sung, MultiTerm Destop. Thoạt nhìn,  giao diện này xuất hiện gọn ràng, được tổ chức tốt và thân thiện hợp lý với người dùng. Tuy nhiên, chúng ta sớm nhận ra rằng MultiTerm, như Trados, là một chương trình phức tạp. Một khi người dùng học các điều khiển một chương trình phức tạp như vậy có thể điều này sẽ hình thành nên một đức tính, nhưng là đối với những người mới bắt đầy hoặc không phải là chuyên gia công nghệ thông tin thì nó khá là khó hiểu.
 

Một ví dụ về điều này là bước 5/5 trong Termbase Wizard, mà nó yêu cầu người dùng tạo một cấu trúc mục nhập. Trong khi việc này cung cấp một lượng thông tin cá nhân hóa và chi tiết cho một TB, nhưng nó chắc chắn không phải là thứ mà người dùng có thể tiếp nhận và bắt đầu sử dụng một cách nhanh chóng. Thật vậy, nếu một người nhầm lẫn trong việc thiết kế một tệp định nghĩa TB, thì rất khó để khắc phục sau này, và các thành phần như ngôn ngữ và các trường mô tả không thể dễ xóa sau khi tạo.

Trong cửa sổ giao diện chính của MultiTerm, việc thêm, chỉnh sửa và lưu các thuật ngữ được thực hiện lần lượt qua các phím tắt F3, F2 và F12. Việc thêm thông tin vào các trường mô tả được thực hiện bằng cách nhấp vào các mũi tên nhỏ, mặc dù có ý kiến cho rằng hệ thống này không đặc biệt trực quan, như được nêu trong hình 1 bên dưới. Một cấu hình dạng bảng đã được làm rõ ràng hơn như trường hợp của MemoQ

Điều đáng nói đến là, tùy thuộc vào gói SDL, có một số tính năng được bổ sung thêm vào có thể hỗ trợ quá trình nhập cụm từ. Ví dụ: tiện ích MultiTerm cho phép tìm kiếm nhanh các cụm từ bằng cách kết nối các trang web như Goodle, Wikipidia và Linguee. Tuy nhiên, nó gây nên tranh cãi về nó thật sự tết kiệm được bao nhiêu thời gian và gói không trực tiếp liên kết với MiultiTerm và Trados. Thực tế có thể thấy rằng kết quả tìm bạn tìm được cũng chỉ giống như khi bạn mở trình duyệt web.

Hình 2: Ảnh chụp màn hình MultiTerm Widget liên kết đến Wikipedia

Tuy vậy, MultiTerm Destop có đa dạng các tính năng tùy sử dụng. Nó có ba loại tìm kiếm trong đó có Tìm kiếm mờ ( một thiếu sót đáng chú ý của MemoQ), ba chế độ tìm kiếm (phân cấp, song song và tuần tự) và năm kiểu bố trí, trong số các tùy chọn khác. Tuy nhiên, đối với tất cả các chi tiết bổ sung này, SDL có thể đã chọn tập trung nhiều hơn vào khả năng sử dụng của giao diện. Ví

dụ, nếu một người vô tình đóng danh sách truy cập, thì không phải là điều dễ dàng để ngay lập tức khôi phục được nó, mặc dù nó được coi là một trong những khía cạnh quan trọng nhất trong chương trình đối với quan điểm của người dịch.

Khác với MultiTerm và các trang chỉnh sữa dịch thuật khác, các thuật ngữ có thể được thêm vào TB bằng cách nháy đúp chuột lên chúng và nhấn CTRL + F2. Nói chung nó có thể mất vài giây hoặc hơi chậm khi bạn lưu các thuật ngữ, chương trình được thêm vào Tb này rất dễ sử dụng. Tuy nhiên, có một vài lĩnh vực mà người ta mong đợi nhiều hơn từ các nhà dẫn đầu thị trường đối với công cụ CAT. Đầu tiên, hệ thống không đặc biệt trực quan liên quan đến trường hợp nhạy cảm. Ví dụ, từ tiếng Tây Ban Nha “despúes” (“sau” ) được đưa vào trong TB. Tuy nhiên, khi “Después” được viết in hoa kí tự đầu tiên, gõ “A” sẽ không dẫn đến các gợi ý chèn nhanh. Điều tương tự cũng áp dụng khi một từ được thêm vào từ điên với ký tự in hoa. Trong hình 3 bên dưới khi nhập vào từ “Perspective” với “p” in thường các gợi ý tự động sẽ không được hiển thị.

Một ví dụ khác là sự yếu kém về nhận diện trong các hình thức nhóm từ. Vi dụ, động từ tiếng Tây Ban Nha “incluyeron” là cách chia động từ ngôi thứ 3 của từ “incluir” (“include” trong tiếng anh). Không may mặc dù cả hai hình thức đều xuất hiện trong mục nhập của TB, đề xuất chèn tự động không hiển thị cho “incluyeron” trong trình chỉnh sửa dịch. Trong khi những vấn đề này chỉ có thể chứng minh là những biến chứng tương đối nhỏ, chúng chỉ đáng được đề cập khi thêm vào một lượng thời gian đáng kể trong thời gian dài.

Hình 3: ảnh chụp màn hình hiển thị các vấn đề về độ nhạy và các vấn đề về lemmatisation trong Trados

below.

Điều đáng thất vọng là, mặc dù nhiều TB có thể được chọn để xem trong Trados, hệ thống này chỉ đề xuất những thuật ngữ từ TB được chọn làm mặc định, được hiển thị như trong hình 4 bên dưới.

Hình 4: Ảnh chụp màn hình hiển thị một TB không được chọn làm mặc định, không đề xuất các thuật ngữ để chèn tự động trong Trados.

Tuy nhiên đây là một ngôn ngữ phụ và đó là mối quan ngại lớn nhất của tôi khi sử dụng Trados. Vấn đề này trở nên rõ ràng ngay lập tức khi tạo một dự án. Trong khi ở MultiTerm, người sử dụng có thể chọn ngôn ngữ ở dạng chung (ví dụ: “ Tây Ban Nha” thì khác với tiếng Tây Ban Nha (Tây Ban Nha) và Tây Ban Nha (Mexico)”, lựa chọn này thì không có sẵn khi chọn đề xuất ngôn ngữ trong Trados. Không may, điều này có nghĩa là TB cho ngôn ngữ chung sẽ khôngcó chức năng cho những ngôn ngữ phụ ngay cả khi ngôn ngữ chung là như nhau.

 

Ở giai đoạn này MultiTerm dĩ nhiên có thể mở ra và thêm vào các ngôn ngữ phụ có thể được thêm vào TB. Tuy nhiên, những thuật ngữ cũ phải được sao chép từ ngôn ngữ chung sang ngôn ngữ phụ để có thể truy cập được trong Trados; một nhiệm vụ tốn thời gian và tẻ nhạt. Những thuật ngữ mới cũng được thêm vào trong giao diện của Trados sẽ có thể truy cập được trong phần ngôn ngữ phụ của chương trình này. Trở lại với Multiterm, chúng sẽ không xuất hiện trong danh sách truy cập vì các ngôn ngữ này không phải là một phần của ngôn ngữ gốc được quy định trong tệp định nghĩa. Có thể thấy hiểu được đây là một việc cực kì bực bội.
 

Không nên đánh giá thấp tầm quan trọng của hạn chế này, và nó cũng có thể được coi như một ý do chính để không chọn Trados. Ví dụ một dịch giả làm việc ở Mỹ Latinh, có thể nhận các TB Tây Ban Nha nói chung là tiếng Tây Ban Nha, , Argentinean, Chilean and Mexican, nhưng nếu tệp nguồn chia sẽ một ngôn ngữ phụ cụ thể, anh ấy hoặc cô ấy sẽ không thể sủ dụng chúng một cách dễ dàng.

Hình 5: Ảnh chụp màn hình cho thấy không có lựa chọn “tiếng Tây Ban Nha chung’’ khi bắt đầu chương trình của Trados.

Hình 6: Ảnh chụp màn hình cho thấy các thuật ngữ dạng “tiếng Tây Ban Nha chung “ không hiển thị trong Trados

Một mặt tích cực khác, Trados bao gồm những đặc tính như là kiểm tra để xác minh xem các thuật ngữ tiềm năng từ Trados đã được chèn vào chưa. Hơn nữa, gói Studio có tính linh hoạt cao hơn MemoQ liên quan đến nhiều tệp có thể nhập và xuất. Điều này làm nổi bật chương trình chuyển đổi bổ sung MultiTerm, nó giúp thay đổi một số lượng đa dạng các tệp sang các hình thức đọc được bởi MultiTerm, mặc đù điều này tốn thời gian một cách khó chịu. Thực tế, một ví dụ khác về tính thân thiện với người dùng bị xâm phạm trong khi nhập và xuất là việc tạo ra các tệp nhật ký và loại trừ bắt buộc, việc này rất phức tạp và gây khó chịu cho những người dùng không chuyên.

Hình 7: Ảnh chụp màn hình hiển thị các thiết lập xác minh Tb trong Trados

MemoQ

 

MemoQ ngay lập tức chiếm ưu thế bởi sự đơn giản và thân thiện với người dùng hơn khi so sánh với Trados, phản ánh mong muốn của Kilgray để phát triển một công cụ phù hợp với nhu cầu của người dịch. Thật vậy, hệ thống quản lý thuật ngữ cuarMemoQ được tích hợp vào ứng dụng chính của họ mà nó cực kỳ hữu ích cho người dùng bởi cho phép chuyển đổi dễ dàng và nhanh chóng giữa trình chỉnh sửa dịch và các TB ( tình cờ điều này làm cho Memos hoạt động nhanh hơn Trados, yêu cầu ít sử dụng CPU hơn và chiếm ít không gian đĩa cứng hơn). Trong khi thoạt nhìn nó có thể khá đơn giản, hầu hết các hoạt động tương tự đều có thể được thực hiện trong

MemoQ. Một ví dụ về giao diện thêm và chỉnh sửa của các TB, một cấu trúc bảng mà người dịch có thể tìm thấy mọi thứ rõ ràng hơn khi sử dụng Trados.

Hình 8: Ảnh chụp màn hình hiển thị ảnh đang được thêm vào một TB

Trong trình soạn thảo bản dịch chính của nó, MemoQ không hoàn toàn khác với Trados về mặt chèn các thuật ngữ từ một TB. Tuy nhiên, nó có các cải thiện nhỏ trong một số lĩnh vực quan trọng. Ví dụ, việc nhập các thuật ngữ vào một TB từ trong cửa sổ dịch trở nên đơn giản hơn và nhanh hơn so với Trados vì có chức năng “Thêm Thuật ngữ Nhanh”, chức năng này tự động thêm và lưu lại hai thuật ngữ được chọn bằng cách nhấn CTRL+Q. Điều này có nghĩa là những thuật ngữ mới có thể được thêm vào trong khoảng 5 giây so với khoảng 15-20 giây trong Trados.

 

MemoQ cũng cải thiện các vấn đề nhạy cảm được đề cập trước đó trong Trados. Hơn nữa, và đáng kể đến là nó cho phép người dùng thêm những từ được lemmatised, và đề xuất chèn tự động, mặc dù không thể xác định được hình thức của một số từ. Do đó, như trong ví dụ đã được đề cập trước đó, “include” xuất hiện như một đề xuất của TB cho hình thức từ cùng gốc trong tiếng Tây Ban Nha “incluyeron”, từ này không xuất hiện trong Trados.  Chắc chắn đây là một điểm cộng đối với biên dịch viên và có thể đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với các biên dịch viên dịch các ngôn ngữ có nhiều dạng như tiếng Tây Ban Nha.